اوباما به‌خاطر اسرائیل وارد مذاکرات با ایران شد

به گزارش سراج24، «گرث پورتر» نویسنده کتاب «بحران ساختگی» که اخیرا نیز ترجمه فارسی آن توسط مجموعه خبرگزاری فارس منتشر شده است، در آستانه مذاکرات نهایی ایران و ۱+۵ با شبکه خبری «ریل نیوز» کانادا مصاحبه کرده است. پورتر مورخ و روزنامه نگار تحقیقی آمریکایی است که زمینه تخصصی فعالیت وی بیشتر سیاست خارجی و نظامی آمریکا است. وی درباره سیاست آمریکا در قبال ایران و عراق نیز مطالب بسیاری را به ویژه برای شبکه «اینترپرس» نوشته است.

متن کامل مصاحبه پورتر با شبکه «ریل نیوز» در ذیل آمده است:

ریل نیوز: با نزدیک شدن به ضرب‌الاجل ۲۴ نوامبر (۳ آذر)، منابع خبری اعلام کرده‌اند که در حاشیه نشست همکاری‌های اقتصادی اپک که در پکن پایتخت چین برگزار شده، از روسیه خواسته شده تا در دستیابی به توافق جامع میان ایران و ۱+۵ همکاری کند. لغو تحریم‌های آمریکا و تمایل ایران به همکاری و پایبندی به برخی موارد خاص که قرار است در توافق جامع مطرح شود، همگی منوط به تصمیم روسیه برای همکاری یا عدم همکاری در این زمینه است.

«گرث پورتر» روزنامه نگار تحقیقی آمریکایی از ویرجینیا مهمان شبکه خبری «ریل نیوز» کانادا است تا در این رابطه توضیحاتی را ارائه دهد.

نقش روسیه در این مذاکرات را چگونه می‌بینید و چرا همکاری روسیه تا این اندازه اهمیت دارد؟

پورتر: نقش روسیه در این مذاکرات واقعا حیاتی است و این به دلیل اهمیت موضوع کاهش ذخایر اورانیوم غنی شده ایران در سطح پایین تا حدود ۳.۵ تا ۵ درصد است. و این مسئله یکی از موضوعات بسیار مهم در توافق میان آمریکا و ایران است چرا که آمریکا از همان ابتدا نیز مذاکرات را با طرح این موضوع آغاز کرد و با لحنی کاملا تعرض‌آمیز اعلام کرده که ایران باید تعداد سانتریفیوژهای فعال خود را از حدود ۱۰ هزار مورد به میزان یکهزار و یا یکهزار و پانصد عدد کاهش دهد. و در حقیقت، همانطور که ما متوجه شده‌ایم، در نخستین نسخه از متن توافقنامه نهایی نیز تعداد سانتریفیوژهای فعال در ایران حدود هزار تا هزار و پانصد عدد عنوان شده است.

و این دقیقا همان مسئله‌ای است که ایرانی‌ها نمی‌توانند با آن موافقت کنند. آنها بر این عقیده‌اند که صرفا در مدت زمان محدود ۶ تا ۱۲ ماه توافق موقت، به این درخواست آمریکا تن داده و میزان ذخایر اورانیوم غنی شده خود با سطوح پایین را کاهش می‌دهند و این هم درست همان چیزی بود که آمریکا می‌خواست چرا که با این کار نیز عملا تعداد سانتریفیوژهای کمتری فعال هستند و این از لحاظ فنی نیز کاملا درست است که البته بنده مقالاتی را نیز در سال‌های اخیر در این رابطه منتشر کرده‌ام.

اما آمریکا مسئله کاهش ذخایر اورانیوم غنی شده با سطوح پایین را تا همین اواخر، حدود ماه سپتامبر (شهریور ماه) مطرح نکرده بود و در آن زمان بود که این مسئله برای ایران اهمیت پیدا کرد که با روسیه در این زمینه توافقی حاصل شود. چرا که ایران برای کاهش ذخایر اورانیوم غنی‌شده خود مجبور خواهد بود تا بخشی از این ذخایر را به صورت محموله‌های دریایی با کشتی به روسیه بفرستد تا در آنجا به صورت صفحات سوختی مورد نیاز راکتور بوشهر و یا هر راکتور تولید برقی که روسیه در آینده ممکن است در ایران بسازد، تبدیل شود. و آنها پیشاپیش مذاکرات خود را آغاز کرده و به توافقاتی نیز برای ساخت ۲ راکتور جدید در سال‌های آتی دست یافته‌اند. بنابراین، این مسئله برای دستیابی به راه‌حل، بسیار حیاتی است و همین موضوع به عنوان چالش اصلی میان ایران و آمریکا در مذاکرات اخیر مطرح بود.

اوباما به دلیل اعمال فشارهای گروه‌های حامی اسرائیل وارد مذاکرات با ایران شد

ریل نیوز: در گذشته بسیار شاهد جلو آمدن و عقب کشیدن میان آمریکا و ایران درباره این توافق بودیم و تا این مرحله چنین توافقی که به نظر حتمی برسد نیز مطرح نبود. آیا به نظر شما موضوع داعش و مقابله با نیروهای این گروه باعث شده تا در این مرحله چنین همکاری‌ها و توافقاتی با این سرعت پیش رود و زمینه را برای توافق نهایی فراهم سازد؟

پورتر: به عقیده من جواب این سوال «بلی» است. این توافق و سازش می توانست بسیار زودتر از اینها اتفاق بیفتد. بخشی از دلیل اینکه زودتر اتفاق نیفتاد (البته به اعتقاد من بخش بزرگی از دلیل) این است که دولت اوباما الزاما به این دلیل وارد مذاکرات شد که احساس می‌کرد مجبور شده نوعی دیپلماسی اجبار را به صورت علنی در قبال ایران در پیش بگیرد؛ دیپلماسی اجبار از طریق تهدید مداوم به اینکه اگر ایرانی‌ها با کاهش شمار سانتریفیوژهای خود موافقت نکنند، هرگز هیچ توافقی صورت نخواهد گرفت و تحریم‌ها نیز هرگز برداشته نخواهد شد. به اعتقاد من یک مشکل سیاسی وجود داشت که دولت اوباما احساس کرد، البته از سوی راست‌گرایان طرفدار اسرائیل در کنگره و همچنین در نظامی سیاسی و در داخل آمریکا تحت فشار قرار گرفته است.

بنابراین، به اعتقاد من پس از ماه ژوئیه و یا در همان ماه ژوئیه (اواخر تیر) بود که دولت اوباما از ژست سیاسی خود فاصله گرفت و نشست و با ایرانی‌ها وارد چانه‌زنی شد تا احتمال دستیابی به توافق را افزایش دهد. و درست از همان زمان به بعد بود که ایرانی‌ها وارد مرحله جدیدی از مذاکرات خود با روس‌ها برای انجام توافق به منظور انتقال محموله‌های اورانیوم غنی شده خود برای تبدیل به صفحه‌های سوختی شدند. و به هر حال این مذاکرات پیچیده است چرا که آنها باید درباره شماری از مسائل در زمینه همکاری‌های هسته‌ای خود به توافق برسند، مسائلی که همگی به هم مرتبط هستند. یکی از مواردی که ایران می‌خواهد نقشی در آن داشته باشد غنی‌سازی اورانیوم در آینده است، اورانیومی که قرار است روس‌ها برای بازفرآوری و تبدیل آن به صفحه‌های سوختی مورد استفاده قرار دهند.

بنابراین، آنها مجبور بودند درباره شماری از مسائل به توافق برسند که این هم نیازمند زمان بود. آنها حقیقتا از اواخر سال گذشته مشغول مذاکره بوده‌اند. این نخستین دلیل است. دومین دلیل به اعتقاد من، همانطور که شما نیز اشاره کردید این است که آمریکا هم اکنون به دلیل بزرگتری برای دستیابی به توافق با ایران رسیده و به این نتیجه رسیده که آنها به ایران نیاز دارند تا مسیر پیشرفتی را در مقابله با نیروهای داعش مقابل آنها باز کند.

ریل نیوز: و حالا این چه سودی برای روسیه خواهد داشت؟

پورتر: به اعتقاد من فواید این توافق برای روسیه از دو جهت است. یکی اینکه روس ها به این مسئله اعتقاد راسخ دارند که دستیابی به توافق در عمل به نفعشان است. منظور من این است که آنها می‌خواهند مسئله تقابل آمریکا با ایران برطرف شود و البته دولت اوباما نیز دیگر خواستار این تقابل نیست. اما وی به شدت تحت فشار راست‌گرایان حامی اسرائیل قرار گرفته و تقریبا غیرقابل پیش‌بینی است که در صورت عدم توافق، این مسئله به کجا خواهد رسید. بنابراین، به اعتقاد من روس‌ها ایفای نقشی موثر در حصول توافق را برای خود یک ارزش می‌دانند.

اما مسئله دوم این است که روس‌ها این فرصت را دارند که پول زیادی را از توافقی احتمالی برای ساخت دست‌کم ۲ و یا حتی بیشتر از ۴ راکتور هسته‌ای جدید تولید برق در ایران به جیب بزنند که البته به امضای چنین توافقی با ایرانی‌ها نیز بسیار نزدیک شده‌اند. در نتیجه، این بخشی از محرک اقتصادی برای روس‌ها است که انجام چنین توافقی با ایران بر سر دریافت تمام اورانیوم غنی‌شده این کشور در سطوح پایین را میسر سازند. بنابراین، دلیلی وجود داشت که روس‌ها حاضر شده بودند از سود بسیار زیاد حاصل از گرفتن اورانیوم غنی‌شده ایران در سطوح پایین در عوض اورانیوم ارزانتر از کشورهای دیگر صرف نظر کنند. توافقات بسیاری میان ایران و روسیه صورت گرفته است.

برای دستیابی به توافق نهایی، تحریم‌ها علیه ایران باید حتما لغو شوند

ریل نیوز: اما توافق نهایی باید با نظر ۶ کشور یعنی ۱+۵ حاصل شود و کشورهای اروپایی نیز نقش بزرگی در این زمینه ایفا می‌کنند. کشورهای اروپایی را کجای این بازی می‌بینید؟

پورتر: روس‌ها در حقیقت از حق وتو در خصوص موضع‌گیری‌های آمریکا در مذاکرات برخوردارند و به اعتقاد من چنین حقی شاید حتی در مرحله پایانی مذاکرات که تنها بر سر مسئله تحریم‌ها متوقف شده، مورد استفاده قرار گیرد. و اینجا است که اوباما به بدترین شکل ممکن از طرف راست‌گرایان حامی اسرائیل تحت فشار است. اسرائیلی‌ها می‌خواهند آمریکا تا جایی که ممکن است تحریم‌ها را حفظ کند. و به همین دلیل است که آنها نمی‌خواهند توافق نهایی حاصل شود. آنها می‌خواهند فشار بر ایران را از طریق تحریم‌ها نگه دارند و در نتیجه توافقی که این تحریم‌ها را لغو کند، اتفاق نیفتد. اما لغو تحریم‌ها اقدامی است که باید حتما رخ دهد. و دولت آمریکا می‌خواهد لغو این تحریم‌ها را تا جایی که امکان دارد به تعویق بیاندازد تا پذیریش این توافق در میان نهادهای داخلی آمریکا را قابل قبول‌تر کند. و این به معنای سخت‌تر شدن هر چه تمام‌تر مرحله نهایی مذاکرات خواهد بود. هنوز هم نمی‌توان به طور قطع گفت که این توافق حاصل می‌شود اما به اعتقاد من هر دو طرف دلایل بسیار قاطعی دارند تا این اتفاق حتما بیفتد.

نامه محرمانه اوباما به آیت الله خامنه ای صحت دارد/ آمریکا بیش از ایران به توافق نهایی نیازمند است

ریل نیوز: به عنوان سوال آخر، نظر شما درباره نامه محرمانه‌ای که اوباما به آیت الله خامنه‌ای نوشته چیست؟

پورتر: من بر این باورم که گزارش‌های اولیه درباره چنین نامه‌ای کاملا صحت داشتند چرا که موارد ادعا شده در نامه از جمله عدم همکاری علیه داعش در صورت عدم دستیابی به توافق، عینا توسط اوباما مطرح شده است. به هر حال، آنچه برای من بسیار جالب بود این بود که آمریکا به پذیرش توافق هسته‌ای توسط ایران بیشتر نیاز دارد تا ایران به پذیرش این توافق توسط آمریکا. و این به این معنا است که ایرانی‌ها در موضع برتری قرار دارند، شاید در موضعی بسیار برتر از آنچه حتی اوباما تا کنون علنا به آن اعتراف کرده است.

بدون دستیابی به توافق نهایی با ایران، اوباما هیچ چیز برای عرضه در دوره ۸ ساله ریاست جمهوری خود ندارد

بدون توافق با ایران، اوباما به شدت به دردسر می افتد

ریل نیوز: آیا این به دلیل دستاوردهای فرقه‌ای در منطقه و درگیری‌های فرقه‌ای احتمالی است که ممکن است در ایران نیز رخ دهد؟

پورتر: من فکر می‌کنم، این انعکاس وضعیت کلی موجود است، یعنی نیاز دولت اوباما به یک توافق. به اعتقاد من اوباما شخصا به این درک رسیده که دستیابی به یک توافق بسیار به نفع او است و بدون چنین توافقی وی به دو مشکل بر می خورد، اولین مشکل، یک مشکل سیاسی است چرا که اوباما در دوره هشت ساله ریاست جمهوری اش، در عرصه سیاست خارجی چیزی برای عرضه ندارد. و دومین مشکلی که وی با آن مواجه است این خواهد بود که در صورت عدم دستیابی به توافق، اوباما با وضعیتی مواجه خواهد بود که قطعا اختلافات و تنش‌ها میان آمریکا و ایران افزایش خواهد یافت و او شخصا هیچ طرح و نقشه‌ای برای مواجه شدن با این شرایط ندارد. بنابراین، بدون چنین توافقی اوباما شدیدا به دردسر می‌افتد.

منبع:فارس